"Ούτε το μικρό μας δακτυλάκι για την ένωση"
ΟΛΕΣ ΜΑΣ ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ

22 Σεπτεμβρίου 2013

Ωρίμασαν ή όχι οι «συνθήκες»; Ασκήσεις «επαναστατικού ρεαλισμού» για σωστή εκτίμηση και ανάλυση των πραγματικοτήτων και των προοπτικών

  • Η πολιτική σκέψη που διαχέεται από τους κομμουνιστές μέσα από τον λόγο και τις αναλύσεις τους είναι πιστεύω αναγκαίο να γίνεται κατανοητή από τον μέσο, ας τον χαρακτηρίσουμε, αναγνώστη. Τους ανθρώπους με πολιτικές ανησυχίες που σκέφτονται και λειτουργούν όχι τόσο με απόλυτη αναφορά στα κείμενα του επιστημονικού σοσιαλισμού, όσο με το αισθητήριο των παναθρώπινων ιδανικών για ειρήνη και κοινωνική δικαιοσύνη και το «δημοκρατικό αισθητήριο» που κτίζεται από τις εμπειρίες των εργατικών κινημάτων.
  • Από ποιους περιμένουμε στο τέλος της ημέρας να υιοθετήσουν την αναγκαιότητα ανατροπής του καπιταλισμού και οικοδόμησης μιας δίκαιης και δημοκρατικής κοινωνίας και οικονομίας; Ποιας τάξης στοχεύουμε τη συνειδητοποίηση, την ενότητα, την ανασύνταξη και την πρωτοπορία;  
  • Το ζήτημα λοιπόν, δεν είναι θεωρώ να επιδεικνύει κάποιος την επαναστατική του ρητορική  αλλά να μιλήσει με λόγια απλά και κατανοητά για την αναγκαιότητα της οικοδόμησης του σοσιαλισμού ως ένα στάδιο για ουσιαστική πρόοδο της ανθρωπότητας. Όχι φυσικά από καπρίτσιο, αλλά με κίνητρο την πραγματική αγωνία για το παρόν και το μέλλον μέσα στο σύστημα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και της ιμπεριαλιστικής βαρβαρότητας.
  • Τα μη εκλαϊκευμένα κείμενα έχουν φυσικά τη διαλεκτική τους χρησιμότητα, ιδίως όταν γνήσια απευθύνονται στην αριστερή διανόηση, αλλά έχω την ισχυρή εντύπωση ότι τις περισσότερες φορές χάνουν την ουσία που δεν είναι άλλη από τη διάχυση των σοσιαλιστικών ιδεών στις πλατιές μάζες: τους εργαζόμενους, που στην πλειοψηφία τους δεν έχουν τις προαπαιτούμενες γνώσεις και είναι ταυτόχρονα πολλές φορές επηρεασμένοι από  την πλύση εγκεφάλου στην οποία επιδίδεται με επιδεξιότητα η αστική τάξη και τα καπιταλιστικά κέντρα.
Δεν υπάρχουν μαγικές φόρμουλες, μόνο αντικειμενικά εμπόδια
  • Η ίδια η φύση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης είναι εξ ορισμού εξελικτική και σταδιακή. Αν δεν ήταν τέτοια, δεν θα είχε διασπαστεί το κομμουνιστικό από το αναρχικό κίνημα, ούτε και θα γράφονταν ειδικές αναλύσεις ενάντια στους «βιαστικούς» αριστεριστές, ιδιαίτερα από τον Λένιν. Η κομμουνιστική θεώρηση του κράτους είναι από μόνη της ένα στάδιο προς την αταξική-αναρχική κοινωνία, και είναι όντως οξύμωρο κομμουνιστές να υπερασπίζονται την άμεση μετάβαση από το ένα σύστημα στο άλλο, ξεχνώντας βολικά πως και η δική τους κοσμοθεωρία αποτελεί ακριβώς ένα βήμα για τον τελικό στόχο.
  • Στα μάτια των αγωνιστών του ευρύτερου ελευθεριακού χώρου, οι Μαρξιστές-Λενινιστές φαντάζουν τόσο ρεφορμιστές ή και εξουσιαστές, όσο φαίνονται ίσως οι σοσιαλδημοκράτες στα μάτια των κομμουνιστών. Οι οπτικές, λοιπόν, έχουν διαβαθμίσεις, και κανείς δεν μπορεί μετά από ενάμιση αιώνα εμπειριών να ισχυριστεί πως κατέχει την απόλυτη αλήθεια και την αλάνθαστη φόρμουλα ανατροπής.
  • Για παράδειγμα, διαβάζω κάθε τρεις και λίγο μια κατά τη γνώμη μου επιπόλαιη ανάλυση για την αποτελεσματικότητα και τη διάρκεια γνήσια δημοκρατικών κυβερνήσεων, του στυλ «να, έπεσε ο Αλιέντε στη Χιλή το 73’ άρα δεν στέκουν τα δημοκρατικά μέτωπα» ή «να, υπαναχώρησε και συμβιβάστηκε με το κεφάλαιο και τους ιμπεριαλιστές ο τάδε και ο δείνα λαϊκός ηγέτης», «δεν επιλύθηκαν τα προβλήματα με τις παραγωγικές δυνάμεις», «δεν υποχώρησε η αστική τάξη στη Βενεζουέλα» και άλλα παρόμοια.
  • Η απορία που μου γεννάται αυτόματα είναι κατά πόσο οι εκφραστές αυτής της άποψης πιστεύουν πως αν η ανατροπή γινόταν με απόλυτα σοσιαλιστικό-ταξικό πρόγραμμα, οι ιμπεριαλιστές και οι πλουτοκράτες της κάθε χώρας ξεχωριστά δεν θα έβρισκαν τους τρόπους να επιτεθούν και να ρίξουν τελικά τη λαϊκή εξουσία, ιδιαίτερα αν αυτή δεν είχε στηρίγματα σε διεθνές επίπεδο ή αν δεν είχε στο πλευρό της ένα μαζικό και αποφασισμένο πλειοψηφικό ρεύμα.
  • Αν για παράδειγμα το ΚΚΕ, οι Κύπριοι ή οι Τούρκοι κομμουνιστές, μαζί με άλλες συσπειρώσεις με στόχο την εργατική εξουσία, κατάφερναν να πείσουν μια κρίσιμη μάζα της εργατικής τάξης σε μια ριζοσπαστική πορεία και την ανατροπή των συσχετισμών στην οικονομία ανατρέποντας με κάποιο τρόπο την αστική εξουσία στη χώρα τους, δεν θα είχαν πρόβλημα σταθερότητας και επιβίωσης; Η αστική τάξη αυτής της χώρας, ο στρατός, οι φασίστες και κυρίως το ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοί του θα έμεναν με σταυρωμένα τα χέρια, υπακούοντας στη λαϊκή βούληση και δεχόμενοι να υποστούν την εξουσία των εργαζόμενων;
  • Είναι η άποψή μου φυσικά, και δεν έχω καμιά εμμονή ή ανάγκη να παραμείνω αμετακίνητος σ’ αυτήν, πως χρειάζεται να προηγηθεί ένας ελάχιστος εκδημοκρατισμός του στρατού (όπως για παράδειγμα πέτυχε σε μεγάλο βαθμό ο Ούγκο Τσάβες στη Βενεζουέλα), της δημόσιας υπηρεσίας, της παιδείας και της πολιτιστικής δράσης που φτάνει στη μέση οικογένεια, για να μπορούμε να μιλάμε για στερέωμα της όποιας σοσιαλιστικής οικοδόμησης, έστω και σταδιακής, στο μέλλον.
  • Ο αντικομμουνισμός είναι ίσως βαθύτερος σήμερα από ποτέ. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως κράτος, σχολείο και στρατός εκφασίζονται διαχρονικά από την αστική και εκκλησιαστική καθεστωτική τάξη, ούτε και το ότι στην ουσία περιθωριοποιείται και απαξιώνεται ο πραγματικός πολιτισμός από την Δεξιά και την Ακροδεξιά. Με αυτό τον τρόπο –τον αποκλεισμό ή τον περιορισμό της κομμουνιστικής διαλεκτικής και της ταξικής πάλης - δημιουργεί η πλουτοκρατία τα δικά της αναχώματα ενάντια στην πρόοδο και την χειραφέτηση της κοινωνίας.
  • Με το να προτάσσουμε «μαγικές φόρμουλες ανατροπής» που δεν συνυπολογίζουν αυτές τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς, δεν νομίζω να μπορούμε να πείσουμε κανένα εργαζόμενο που δεν πετά στα σύννεφα και που λέει τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη, για την όποια ανατροπή. Υπάρχουν αντικειμενικά εμπόδια που θα πρέπει να σταματήσουν, αν μη τι άλλο, να έχουν την επιρροή που έχουν σήμερα.
  • Κάποιοι ισχυρίζονται πως «οι συνθήκες ωρίμασαν», αλλά αυτό δεν μπορεί να αποδειχτεί με τα πραγματικά κοινωνικοπολιτικά δεδομένα. Με την ίδια ευκολία, αν όχι και μεγαλύτερη, κάποιοι άλλοι θα μπορούσαν να ισχυριστούν το αντίθετο: πως η θέση του εργατικού κινήματος είναι η ίδια ή και χειρότερη από αυτή του μεσοπολέμου και ευρύτερα του 20ου Αιώνα.
  • Και η σωστή εκτίμηση των δεδομένων και των συνθηκών, είναι το χρησιμότερο προτέρημα που θα μπορούσε να επιδείξει ένας κομμουνιστής σε σχέση με τους υπόλοιπους, ανά πάσα στιγμή και ιδιαίτερα στις μέρες μας. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...